Auteur archieven: Kaj

De vos en de druiven

Geplaatst op door
1

Er is een oeroude fabel die vaak gebruikt wordt om cognitieve dissonantie te illustreren: ‘de hongerige vos’ van Aesopus. Ik deel hem graag met je, en probeer daarna de tegenstrijdige cognities te achterhalen.

Een hongerige vos zag een fraaie tros druiven hangen aan een lange wijnstok.
‘Die zien er lekker rijp uit,’ dacht de vos.
Hij ging op zijn twee poten staan om de druiven te grijpen,
maar de tros hing te hoog.
De vos nam een aanloopje en sprong hoog in de lucht,
maar nog kon hij de tros niet bereiken.
Wat de vos ook probeerde, het lukte hem niet de druiven te pakken.
Dus gaf hij op. De vos keerde zich om met de neus in de lucht en liep weg alsof het hem niks kon schelen. ‘Ik dacht dat die druiven rijp waren,’ zei hij tegen zichzelf, ‘maar nu zie ik dat ze toch zuur zijn.’
 Aesopus (ca. 600 voor Christus)
Hoge dunk van zichzelf

Het is voor de vos makkelijker om zijn mening over de druiven aan te passen, dan de spanning van tegenstrijdige cognities uit te houden:
1- trek in druiven
2- ik ben goed in het bereiken van druiven
3- ik ben volhardend
4- ik kan de druiven niet bereiken
5- ik geef op.
Blijkbaar heeft de vos een redelijk hoge dunk van zichzelf… Om cognitie 2 en 3, deel van zijn positieve zelfbeeld, overeind te houden, verzacht hij cognitie 4 en 5. Hij doet dat door de druiven zuur te verklaren: ze waren de moeite niet waard, anders had hij zich wel echt ingespannen en ze te pakken gekregen.

DIT IS DEEL 2 IN EEN SERIE OVER COGNITIEVE DISSONANTIE

Klik hier voor het volgende deel
En klik hier voor deel 1

(En als je geïnteresseerd bent in meer fabels van Aesopus: dit is een prachtige uitgave.)

Wat is storytelling?

Uitgelicht

Geplaatst op door
Beantwoorden

De menselijke taal begon bij muziek. Maar toen mensen het vuur leerden beheersen, en in het donker de dag konden doorspreken, ontstonden de verhalen. Verhalen horen bij mensen. Maak daar gebruik van in je externe en interne communicatie, geschreven teksten, presentaties, video’s.

[button color=”pink” size=”normal” rel=”follow” url=”https://www.kajvanderplas.nl/contact”]Ik wil storytelling![/button]

Wat is storytelling?

Het toepassen van verhaalvormen en verhaaltechnieken met als doel een boodschap optimaal te communiceren wordt in Nederland ‘storytelling’ genoemd.  Voor de vertelkunst, die als doel heeft mensen te vermaken en wijze lessen te communiceren, gebruik je in Nederland ‘verhalen vertellen’.

Verhaaltjes? Ja ho even!

Natuurlijk willen we wel de waarheid spreken! Geen ‘verhaaltjes vertellen’. Feiten uitwisselen. Oké, helemaal waar. Feiten bestaan: als je tegen een lantaarnpaal aanloopt, is de pijn een feit. Maar hoe zit dat als je bijvoorbeeld een balans leest? Spreken die cijfers voor zich? Nee! Je moet er een beeld bij hebben. En dat beeld heb jij van binnen, in je hoofd.

Een superkrachtig instrument

Verhalen geven je rechtstreeks toegang tot de verbeelding. Om de werkelijkheid te begrijpen, gebruik je je verbeelding. Om te leren gebruik je je verbeelding. De informatie van je zintuigen plus je herinneringen worden verwerkt tot een samenhangend en behapbaar beeld. Leren betekent: nieuwe informatie toevoegen en je beelden aanvullen of aanpassen.

De ingrediënten van een lekker verhaal

Je wilt dat jouw boodschap tussen de oren van je publiek komt te zitten. Met storytelling kun je hun beeld van de werkelijkheid beïnvloeden, of hun beeld van jou. Ze aan het denken zetten. Inspireren tot actie. Er zijn verschillende verhaalrecepten voor verschillende situaties. Door die ingrediënten toe te passen, bereik jij wat je wilt. En je stakeholders (medewerker, leidinggevende of klant) smullen ervan.

Corporate story

Iedere organisatie heeft een verhaal. Vraag wat medewerkers tijdens verjaardagsvisite vertellen over hun werk en waarom dat belangrijk is. Al hun stories samen vormen het verhaal van jouw organisatie. Je wilt de beste, meest passende verhalen in je organisatie verspreiden. Zodat iedereen weet waar jullie trots op zijn. Een goede corporate story is herkenbaar, overtuigend en authentiek.

Storytellingtechnieken

Presentatie houden? Vanuit het doel dat je met je communicatie hebt (bijvoorbeeld inspireren, motiveren, positioneren, aankaarten) kies je de verhaalvorm. Vervolgens zijn er technieken uit de vertelkunst die je kunt gebruiken om ijzersterk over te komen. Ik leer ze je.

[button color=”pink” size=”normal” rel=”follow” url=”https://www.kajvanderplas.nl/contact”]Ik wil storytelling![/button]

Zelfrechtvaardiging

Geplaatst op door
1

Zelfrechtvaardiging is een onbewust mechanisme waarmee we ons zelfbeeld overeind houden. En daar gaan we heel ver in! We willen onszelf namelijk wel goede en verstandige mensen blijven vinden. Ook al hebben we dan iets gezegd of gedaan dat slecht of onverstandig was.

Voordeel hiervan? We kunnen ’s nachts lekker slapen. Maar nadelen zijn er ook. We komen bijvoorbeeld niet toe aan het herstel van relaties. Want hé, wij hebben toch niet zoveel fout gedaan? En soms gaan we over lijken.

Cognitieve Dissonantie
Zelfrechtvaardiging wordt vaak gekoppeld aan de theorie van Cognitieve Dissonantie. Dat is de (meetbare) spanning in ons, wanneer we iets doen dat tegen onze overtuigingen ingaat. Dat geldt ook voor overtuigingen over onszelf. Onbewust proberen we die spanning te laten afnemen. Soms door iets te doen om een vorige daad te compenseren. Vaak ook door ons verhaal over wat er net gebeurd is, aan te passen. Cognitieve Dissonantie-reductie heet dat.

Lees hier een voorbeeld van cognitieve dissonantie-reductie

Feiten verdraaien, idealen afzwakken
Carol Tavris en Elliot Aronson concluderen in een aanstekelijk boek dat cognitieve dissonantie meestal wordt opgelost, door de feiten zo te interpreteren dat ons zelfbeeld overeind blijft. Wij zien onszelf als goede, redelijke, verstandige, coherente mensen. Als we iets doen dat strijdig is met ons zelfbeeld, bijvoorbeeld het verloochenen van een ideaal, dan zullen we eerder dat ideaal afzwakken dan ons zelfbeeld te dimmen. Zo doen we aan zelfrechtvaardiging, en verzetten ons tegen zelfverloochening. Daarom de titel van hun boek: Mistakes were made (but not by me)

Zelfrechtvaardiging gaat onbewust
Zelfrechtvaardiging is een onbewust proces. Je overtuigt jezelf ervan dat je aan de goede kant staat. Dan is het soms nodig om je eigen fouten, en je verkeerde besluiten, te minimaliseren. Ook moet je je eigen morele uitglijders meer relativeren dan die van anderen. Zelfrechtvaardiging maakt ons bovendien minder gevoelig voor de discrepantie tussen onze morele overtuigingen en onze daden.

Ons geheugen bedriegt ons
Helaas is zelfrechtvaardiging een onbewust proces. Ons geheugen bedriegt ons, het is een ‘onbetrouwbare historicus’. Als we een herinnering ophalen, wordt die ingekleurd en aangepast door een egocentrisch vooroordeel. De scherpe kantjes worden eraf gehaald, onze eigen bijdrage aan de ellende gereduceerd. Zodra we die herinnering hebben, gaan we er meer en meer in geloven: het wordt onze waarheid.

Onze waarneming bedriegt ons
Zo sterk is de zelfrechtvaardiging, dat we de feiten niet kunnen waarnemen los van onze eigen interpretatie.

“Ik heb nooit van je gehouden!” Valt jou ook op dat mensen dit alleen zeggen als de relatie op een nare manier geëindigd is?

Zelfrechtvaardiging is gezond
Een zekere mate van eigenliefde hoort bij psychisch gezonde mensen: dit zorgt dat we in onszelf investeren. We hebben het nodig om onszelf als samenhangende eenheid te ervaren, met een illusie van redelijke controle over ons eigen (innerlijke) leven: het alternatief is een verlammende angst. We hebben zelfrechtvaardiging nodig. Zo zeer nodig, dat het een onbewust proces is.

Een goed gevoel over jezelf
Voordeel hiervan? We kunnen ’s nachts slapen zonder onszelf te kwellen met schaamtegevoel en spijt, zonder in twijfel te malen over onze besluiten. We kunnen activiteiten in de wereld ontplooien omdat we ons goed voelen over onszelf.

Nadelen van zelfrechtvaardiging
Er kleven grote nadelen aan ons onbewuste proces van zelfrechtvaardiging. Omdat we de feiten geweld aandoen, en onze verhouding tot andere mensen.

Zelfrechtvaardiging speelt ook een grote rol bij polarisatie.

Verdraaide waarheid
– Omdat we onze fouten niet eens zien, komen we aan herstel niet toe.
– Onze perceptie van de werkelijkheid wordt verstoord, waardoor we informatie niet neutraal waarnemen.
– De kloof tussen mensen, partners, staten wordt ongewild vergroot.
– Ongezonde gewoontes zijn lastig los te laten.
– Schuldigen vermijden het om verantwoording te nemen.
– Professionals deinzen ervoor terug om een achterhaalde houding bij te stellen
tot schade van de mensen voor wie zij zich inzetten

Zelfrechtvaardiging en misdaad
Tavris en Aronson citeren een figuur uit een roman van Tolstoj, die op de vraag ‘Waarom haat je hem zo?’ antwoordt:

‘Ik heb hem een rotstreek geleverd, en sindsdien ben ik hem gaan haten.’

Als we iets slechts doen, iets dat niet overeenkomt met onze morele overtuigingen, erkennen we dat niet door te bekennen dat we in staat zijn tot slechte dingen. Veel eerder rechtvaardigen we onszelf, door degene die lijdt onder onze daden aan te wijzen als veroorzaker.

Verkracht? Ze vroeg erom!
‘U zegt wel dat het verkrachting was, maar ze vroeg erom met haar uitdagende kleding. Ik heb haar trouwens geen nee horen zeggen.’
– ‘Dat kon ze niet zeggen want u had haar gedrogeerd.’
‘Tja, als iemand zo slecht op haar drankje let, dan nodigt ze je eigenlijk uit om er drugs in te stoppen.’

Het zijn ook gewoon beesten
Krijgsgevangenen werden in de Tweede Wereldoorlog opgesloten binnen een omheining. Zonder beschutting, zonder eten. Als er een homp brood over het hek werd gegooid, vochten ze erom als honden.
De ene bewaker stootte de ander aan en zei: ‘Zie je wel wat voor beesten het zijn?’

Abu Graib
In “onze tijd” kent iedereen de foto’s die door bewakers gemaakt werden in de Abu Graib-gevangenis. Zie je wel: het zijn geen mensen.

DIT IS DEEL 3 IN EEN SERIE OVER COGNITIEVE DISSONANTIE

Klik hier voor deel 2
Klik hier voor deel 1

Wat betekent Geloof Hoop en Liefde?

Geplaatst op door
2

Een kettinkje met 3 symbolen

Soms draagt iemand een kettinkje met daaraan een kruisje, een ankertje en een hartje. Samen 1 symbool. dat staat voor Geloof, Hoop en Liefde. Maar er zijn ook nog andere symbolen te vinden, bijvoorbeeld in de tatoeages hieronder. Wil je direct naar de betekenis, klik dan hier.

Andere mensen kiezen voor een tattoo van geloof, hoop en liefde

Soms hebben mensen geloof hoop en liefde in een tattoo. Zoals hier op de pols, door Da Linci Art in Zwijndrecht. En daarnaast eentje van ETSY. Anderen laten de Latijnse woorden tatoeëren. Die lees je hieronder.

[column size=one_half position=first ]tattoo geloof hoop en liefde[/column]

[column size=one_half position=last]Geloof Hoop Liefde Tattoo

 

 

 

[/column]

Geloof hoop en liefde in het Latijn

In het Latijn zijn geloof hoop en liefde “Fides, Spes et Caritas.” Je zou misschien ‘Amor’ verwachten. Maar amor is de ‘romantische liefde’ die bij verliefdheid hoort. Caritas is de liefde voor jezelf en anderen waardoor je het goede doet. Dat Caritas beter past lees je hieronder.

Wat betekent geloof hoop en liefde?

De drie woorden Geloof Hoop en Liefde komen uit de bijbel van het christendom. Daarin staat ook een lied over de liefde. In de tekst van dat lied wordt de liefde beschreven als het belangrijkste, als datgene wat alles zin geeft.

Letterlijk staat er:

“Voor ons blijven geloof, hoop en liefde over, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.” Wat is hiervan de betekenis?

Geloof hoop en liefde helpen je vol te houden

Volgens mij hebben alle drie de woorden te maken met hoe je mens kunt zijn. Het zijn de voorwaarden voor een menselijk leven, om het vol te houden. Ze verwijzen alle drie naar een ongekende kracht, en tegelijkertijd naar grote kwetsbaarheid.

Geloof is vertrouwen

Geloof is een ander woord voor vertrouwen. Vertrouwen is je basis, de diepe overtuiging dat de wereld ten diepste goed en veilig is. Dat je weliswaar kunt struikelen maar dat er altijd een bodem is onder jouw vallen. Vertrouwen maakt kwetsbaar, want er gebeuren onvoorspelbare dingen. Je wankelt en dan toch vinden je voeten ergens voorzichtig vaste grond. Ergens in de diepte. Of in de hoogte. Vertrouwen afgewisseld door diepe twijfel. Is er meer? Word ik opgevangen als ik val in de dood?

Hoop zoekt perspectief

Hoop is prachtig. Hoop doet leven. Hoop is iets dat je verstand te boven gaat en dat merk je op het moment dat je ondanks alles wat je meemaakt nog je ogen open kunt doen ‘s ochtends, diep inademen en een dag tegemoet gaan waarvan je niet weet wat die je brengt. Hoop houdt je verankerd in een realiteit die niet tastbaar is maar voor je gevoel wel mogelijk. Hoop maakt je kwetsbaar omdat zij geen rekening houdt met tegenslag, hoe je je daar ook op instelt. Hoop rekt het verlangen dat het goed komt op tot het breekt in wanhoop, om vervolgens weer hoopvol door te gaan. Het leven intens te omarmen. Steeds zoeken naar kleine kiertjes perspectief. Dat doen mensen.

Liefde is het toverwoord

Liefde. Liefde is het Toverwoord, zei ooit een wijze vrouw tegen mij. “Sterk als de dood is de liefde” staat op een andere plek in de bijbel. Iedereen wil wel met een liefdevolle, open blik worden aangekeken. Maar ook liefde maakt kwetsbaar. Want door je open te stellen voor de liefde, laat je je verdediging zakken en kun je ook pijnlijk geraakt worden.

Nog een podcast van Kaj? Luister naar ‘Met verhalen meer mens’.

Geloof hoop en liefde zijn krachtig én kwetsbaar

Geloof hoop en liefde. Woorden die gaan over levenskracht die zelfs in de schaduw van de dood niet verdwijnt. Over een dimensie van ons mensenbestaan die alles te boven gaat. Krachtig en kwetsbaar tegelijk. Zo zijn we als mensen helemaal.

Een beeld van god als krachtig en kwetsbaar

In de bijbel laat de god van joden en christenen zich zien als krachtig maar ook kwetsbaar. Het tweede, christelijke deel van de bijbel gaat over die kwetsbaarheid. Omwille van de liefde maakt god zichzelf onmachtig en kwetsbaar. Om zo zelf te laten zien wat het betekent om met niets in handen te leven, uit hoop en vertrouwen. Om te laten zien dat liefde het laatste woord heeft. God laat zien wat het betekent om mens te zijn. En dat je je daar veilig bij kunt voelen.

Blijf hopen op geloof in de liefde

Uit die verhalen putten mensen moed. Daar is zo’n kettinkje met een kruis, een anker en een hartje eraan een teken van. Het hangt om je nek maar je kunt je er als het ware even aan vasthouden. Om de hoop te blijven liefhebben ondanks teleurgestelde verwachtingen. Om te blijven hopen op vertrouwen als je even elke basis kwijt bent geraakt. Om te blijven geloven in de liefde als de goddelijke kracht voor en in iedereen.

Wat betekent geloof, hoop en liefde?

Geloof, hoop en liefde betekent dat je ondanks de kwetsbaarheid van je leven, blijft vertrouwen dat de kracht van de liefde het sterkste is. Dat is een kwestie van lef en overgave. De inspiratie hiervoor vind je in de verhalen over god die mens werd.

Hopen op geloof in de liefde

‘Blijven hopen op geloof in de liefde’ is een zin uit een liedje van Liselore Gerritsen. Je vindt het onderaan deze pagina.

“Geloof wordt voorgesteld door het kruis met een verwijzing naar de kruisdood en opstanding van Jezus. De hoop wordt weergegeven door een anker waarmee je stevig blijft liggen in onrustig water. De liefde wordt verbeeld met een hart, het symbool van emotie en passie.”(Bron)

Je kunt deze tekst ook als podcast beluisteren!

 

Waarheid of sprookje?

Geplaatst op door
1

Lang geleden trok de waarheid over straat, de naakte waarheid. Waar ze ook kwam slingerde ze mensen de waarheid in het gezicht omdat dat nu eenmaal in haar aard lag: ze was de waarheid. Op den duur sloten de mensen hun ramen en deuren als ze verscheen, en lieten haar buiten staan.

In dezelfde tijd trok het sprookje over straat. Zij, voornaamste van de familie der verhalen, zag er prachtig uit. Schitterend gekleed, behangen met sieraden. En waar zij verscheen, openden de mensen hun deuren en vensters en lieten haar binnenkomen.

Op een dag kwam de waarheid het sprookje tegen op straat, en ze klaagde:
‘Zuster, ik ben zo oud, nergens ben ik nog welkom.’
‘Welnee’ zei het sprookje, ‘het zit hem niet in jouw ouderdom, want ook ik ben al heel oud. Het is eerder je naaktheid, en hoe je koel en hard de dingen zegt.
Hier, neem van mijn kleren, tooi je met mijn sieraden.’

Vanaf die dag kleedde de waarheid zich in de kleren van het sprookje en tooide zich met haar sieraden.

Zo trokken ze samen de wereld door, en overal waar ze verschenen openden mensen deuren en ramen om hen binnen te laten komen. Heel soms vroegen de mensen zich verbijsterd af: wat is nu de waarheid, en wat een sprookje?

Vrij naar een Joods verhaal

Meer verhalen lezen? Koop dan een van mijn verhalenbundels!